BF3, BF3+ i BF4 — porównanie techniczne klas pojazdów pilotujących

Klasy pojazdów pilotujących bywają opisywane jako hierarchia uprawnień kierowcy. To opis nieprawidłowy. BF oznacza Begleitfahrzeug — pojazd pilotujący — a cyfra opisuje generację i poziom wyposażenia samego pojazdu. Uprawnienia osobowe stanowią odrębną warstwę, nałożoną na tę klasyfikację i niemapującą się na nią jeden do jednego.

Poniżej zestawienie parametrów rozstrzygających o doborze pojazdu do zadania.

Tabela zbiorcza

Kierunek działania jako kryterium doboru

Najistotniejszym parametrem nie jest liczba znaków, tylko kierunek, w którym instalacja jest widoczna.

Pojazdy BF3 i BF3+ mają instalację skierowaną do tyłu. Zabezpieczają transport przed ruchem nadjeżdżającym z tyłu — typowo na autostradach i drogach o charakterze autostradowym, przy jeździe w kolumnie, przejazdach przez zwężenia i przy wprowadzaniu zestawu na lewy pas przed strefą robót.

Pojazd BF4 zabezpiecza odcinek drogi przed transportem i jest przewidziany do pilotażu poza autostradami. Jego instalacja musi być widoczna również dla ruchu poprzecznego, czyli na skrzyżowaniach i zjazdach — stąd wymóg obrotu i działania w trzech kierunkach.

Z tego wynika reguła praktyczna: klasa pojazdu nie jest kwestią prestiżu ani zapasu możliwości, tylko odpowiedzią na pytanie, z której strony trzeba zabezpieczyć transport.

Rozszerzony katalog znaków

Instalacja BF3 wyświetla trzy znaki: ostrzeżenie o niebezpieczeństwie (Z 101), zakaz wyprzedzania dla pojazdów silnikowych (Z 276) oraz zakaz wyprzedzania dla samochodów ciężarowych (Z 277).

Instalacje BF3+ i BF4 dysponują katalogiem jedenastu znaków. Znaki przełączane są w trybie stałym oraz automatycznym, przy czym znak ostrzegający o niebezpieczeństwie stanowi wyjątek od przełączania automatycznego.

Pełny wykaz jedenastu pozycji oraz warunki ich stosowania wynikają z wytycznych RWVZ i konfiguracji konkretnej instalacji. Przed zakupem lub zabudową należy go potwierdzić u dostawcy instalacji — katalogi poszczególnych producentów mogą różnić się szczegółami, a od zgodności z wytycznymi zależy dopuszczenie pojazdu do zadania.

Rejestrator zdarzeń

Obowiązkowy w klasach BF3+ i BF4, nieobecny w BF3.

Rejestrator dokumentuje przebieg zabezpieczenia transportu. Jego funkcja jest przede wszystkim dowodowa: przy zdarzeniu drogowym, sporze o prawidłowość wykonania zlecenia albo kontroli sposobu realizacji zarządzenia dane z rejestratora stanowią materiał rozstrzygający.

Zasady dostępu do danych, okres przechowywania oraz kwestie ochrony danych osobowych kierowcy wymagają uregulowania w umowie ze zleceniodawcą i w wewnętrznych procedurach przedsiębiorstwa.

Kolor nadwozia

Wyłącznie klasa BF4 ma narzucony kolor: siarkowożółty. Jest to wymóg formalny, nie decyzja marketingowa przewoźnika.

Uzasadnienie ma charakter funkcjonalny. Pojazd wykonujący zadania zastępujące policję musi być rozpoznawalny natychmiast i jednoznacznie — z odległości, przy każdym oświetleniu i przez uczestnika ruchu, który nie ma możliwości przeczytania jakiegokolwiek napisu.

Konsekwencja praktyczna: zakres dopuszczalnego oznakowania własnego należy ustalić przed lakierowaniem, a nie po nim.

Uprawnienie kierowcy

Dla klasy BF2 przepisy nie przewidują uprawnienia kwalifikacyjnego.

Dla klas BF3, BF3+ i BF4 wymagana jest legitymacja uprawniająca do prowadzenia pojazdów z instalacją zmiennej treści. Jest to jeden dokument obejmujący wszystkie trzy klasy — nie trzy odrębne uprawnienia.

Wykonywanie zadań charakterystycznych dla klasy BF4, czyli czynności zastępujących policję, wymaga dodatkowo powołania na pomocnika administracyjnego przez organ konkretnego kraju związkowego. Prowadzenie pojazdu BF4 i wykonywanie zadań BF4 to dwie różne rzeczy.

Konfiguracja obsady

Zgodnie z planami regulacyjnymi dotyczącymi pilotażu transportów ponadgabarytowych i ciężkich przez pomocników administracyjnych, w zależności od warunków lokalnych do zabezpieczenia transportu stosuje się od jednego do trzech pojazdów BF4 oraz jeden pojazd BF3.

Plany regulacyjne nie stanowią zamkniętego katalogu. Ostateczną decyzję o liczbie i klasie pojazdów pilotujących podejmuje właściwy organ zarządzający ruchem drogowym, zgodnie z przepisami wykonawczymi do § 29 ust. 3 StVO.

Wniosek planistyczny: obsady nie da się założyć z góry. Wynika ona z decyzji, a decyzja wynika z trasy i jej parametrów.

Podstawa prawna

• Merkblatt über die Ausrüstung von privaten Begleitfahrzeugen zur Absicherung von Großraum- und Schwertransporten (Verkehrsblatt, dok. B3422, wersja 92.1)
• VkBl. 2012 s. 42 oraz VkBl. 2015 s. 404 — wprowadzenie klasy BF3+
• Wytyczne RWVZ dla instalacji zmiennej treści
• § 52 ust. 4 StVZO — światła ostrzegawcze
• § 29 ust. 3 StVO wraz z VwV-StVO
• Regelpläne zur Begleitung von Großraum- und Schwertransporten durch Verwaltungshelfer (Verkehrsblatt)

Szczegółową konfigurację instalacji potwierdź u dostawcy. Informację wiążącą co do obsady konkretnego przejazdu wydaje właściwy Straßenverkehrsbehörde.